Nếu bạn đang hoặc sắp du học Nga, đặc biệt là trong các ngành Khoa học Tự nhiên hay Vật lý Thiên văn, thì nước Nga không chỉ là nơi có những trường đại học hàng đầu, mà còn là quê hương của hơn 40 đài thiên văn lớn nhỏ. Từ những đỉnh núi ở Kavkaz đến bờ hồ Baikal lạnh giá, các đài thiên văn này là nơi mà các nhà khoa học dành cả đời để khám phá vũ trụ. Một số nơi trong số đó thậm chí còn mở cửa cho du khách, sinh viên và những người yêu thiên văn – một trải nghiệm cực kỳ thú vị nếu bạn đang tìm kiếm điều mới mẻ khi du học tại Nga.
Dưới đây là 5 đài thiên văn quan trọng nhất của Nga, nơi vừa chứa đựng lịch sử khoa học lâu đời, vừa sở hữu những thiết bị hiện đại nhất trong hành trình giải mã các bí ẩn của vũ trụ.
Đài thiên văn Pulkovo
Ra đời từ năm 1839, Pulkovo được xem là đài thiên văn quốc gia chính thức của Nga, trực thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nga. Nằm cách trung tâm St. Petersburg khoảng 19 km về phía nam, trên vùng đất cao Pulkovo (cao khoảng 75m so với mực nước biển), nơi đây từng sở hữu những thiết bị quan sát tinh vi bậc nhất thời bấy giờ – phục vụ cho mục đích định vị và xác định thời gian.
Trước Cách mạng năm 1917, kinh tuyến đi qua trung tâm của tòa nhà chính tại đây từng được dùng làm mốc đo kinh độ địa lý của Nga, trước khi thế giới chính thức sử dụng kinh tuyến Greenwich.
Hiện nay, Pulkovo sở hữu kính thiên văn vô tuyến khổng lồ (tiền thân của kính thiên văn lớn nhất thế giới đặt tại Nizhny Arkhyz) và một trong những kính thiên văn Mặt Trời lớn nhất thế giới – ACU-5. Ngoài cơ sở chính gần St. Petersburg, Pulkovo còn có trạm thiên văn ở vùng núi gần Kislovodsk (vùng Stavropol), cũng như các kính thiên văn hợp tác đặt tại Ý (Campo Imperatore) và đài Svetloye (vẫn trong vùng Leningrad).
Nếu bạn là sinh viên du học Nga yêu thích thiên văn học, bạn hoàn toàn có thể đăng ký tour tham quan tại đây, nơi các nhà khoa học hướng dẫn tận tay cách sử dụng các loại kính thiên văn khác nhau.
Đài thiên văn Vật lý thiên văn đặc biệt
Tọa lạc gần làng Nizhny Arkhyz giữa dãy núi Kavkaz, đây là đài thiên văn lớn nhất nước Nga, được thành lập năm 1966. Tại đây có RATAN-600 – kính thiên văn phản xạ vô tuyến với đường kính khoảng 600 mét, nặng đến 650 tấn – không có cái thứ hai như vậy trên thế giới!
Bầu trời tại Arkhyz được coi là trong và tối nhất nước Nga, lý tưởng để quan sát các vì sao. Ngoài ra, bạn cũng sẽ được chiêm ngưỡng các bức tranh mosaic thời Xô viết mô tả sao chổi, phi hành gia và bầu trời đầy sao bên trong khu vực quan sát – một sự kết hợp độc đáo giữa khoa học và nghệ thuật.
Đài thiên văn Viện Thiên văn Sternberg
Một trong những đài thiên văn cổ nhất nước Nga nằm ngay tại thủ đô, ở khu Krasnopresnensky, được xây dựng từ năm 1830. Vào thời điểm đó, nơi đây vẫn là vùng ngoại ô, ít ánh sáng nhân tạo, rất thuận lợi cho việc quan sát vũ trụ.
Từ năm 1920, đài thiên văn trở thành Viện Thiên văn học Sternberg và sau này sáp nhập vào Đại học Tổng hợp Moskva (MSU) – một trong những điểm đến hàng đầu với sinh viên du học Nga ngành Vật lý và Thiên văn. Cơ sở chính hiện tại được chuyển về khu Vorobyovy Gory (Đồi Chim sẻ), còn đài quan sát cũ một thời được dùng làm bảo tàng (hiện đã đóng cửa).
Tuy nhiên, nơi đây vẫn thường xuyên tổ chức các buổi thuyết trình, lớp học và tour tham quan, với bộ sưu tập thiết bị thiên văn cổ kính được bảo quản từ thế kỷ trước.
Đài thiên văn vô tuyến Pushchino
Cách trung tâm Moskva khoảng 80 km về phía nam, thị trấn Pushchino là nơi đặt đài thiên văn vô tuyến được xây dựng từ năm 1956. Tại đây có các kính thiên văn RT-22 với gương đường kính 22 mét – vẫn hoạt động tốt cho đến ngày nay.
Đây chính là nơi các nhà khoa học Nga phát hiện ra siêu vành nhật hoa của Mặt Trời và cấu trúc hướng tâm của nó – một đóng góp quan trọng trong ngành vật lý Mặt Trời.
Đài thiên văn Pushchino thường xuyên tổ chức Ngày hội mở cửa và các lễ hội thiên văn, nơi du khách và sinh viên được tận mắt thấy các thiết bị khoa học và nghe giới thiệu từ các chuyên gia.
Đài thiên văn vật lý thiên văn Baikal
Chỉ cách thành phố Irkutsk khoảng 70 km, ngôi làng Listvyanka bên bờ hồ Baikal là nơi đặt kính thiên văn Mặt Trời lớn nhất của Nga – nằm trong top 10 thế giới. Được thành lập năm 1980, nơi đây chuyên quan sát hoạt động của Mặt Trời.
Nhờ khí hậu đặc biệt tại hồ Baikal, các hiện tượng như bão Mặt Trời hay vết đen Mặt Trời được quan sát cực kỳ rõ nét – cho phép các nhà khoa học dự báo chính xác về thời tiết không gian.
Điều đặc biệt là du khách cũng có thể tận mắt nhìn qua kính thiên văn để thấy các vết nhô sáng (protuberances) của Mặt Trời. Các tour tham quan tổ chức quanh năm, cả ban ngày lẫn ban đêm – một trải nghiệm không thể bỏ lỡ nếu bạn đang du học tại Nga và yêu thích khoa học vũ trụ.
