Nước Nga rộng lớn với hàng nghìn thành phố và thị trấn, từ những trung tâm đô thị nhộn nhịp cho đến các vùng xa xôi hẻo lánh với dân số rất nhỏ bé. Dù có diện tích rộng lớn và dân số lớn, không phải tất cả các thành phố Nga đều phát triển theo hướng mở rộng. Nhiều thành phố nhỏ đang ngày càng thu hẹp dân số do nhiều nguyên nhân như suy giảm kinh tế, di cư hoặc đặc thù lịch sử địa phương. Tuy nhiên, chính những thành phố nhỏ bé này lại chứa đựng nhiều câu chuyện lịch sử đặc sắc, nét văn hóa riêng biệt và những giá trị truyền thống không thể thay thế. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về 10 thành phố nhỏ nhất của Nga theo dân số — những điểm đến độc đáo mà ít người biết đến, nhưng lại rất đáng để khám phá.
Innopolis
Tên tiếng Nga: Иннополис
Innopolis là thành phố trẻ nhất và nhỏ nhất theo dân số của Nga, với chỉ 407 cư dân năm 2019. Nằm ở Cộng hòa Tatarstan, Innopolis được xây dựng từ đầu những năm 2010 như một trung tâm khoa học công nghệ hiện đại. Thành phố được thiết kế bởi kiến trúc sư nổi tiếng Singapore và trang bị đầy đủ cơ sở hạ tầng như trường đại học, trường quốc tế, trung tâm y tế và sân vận động. Mặc dù còn rất nhỏ, Innopolis được kỳ vọng sẽ trở thành một “thung lũng Silicon” của Nga, thu hút nhân tài và phát triển công nghệ cao trong tương lai.
Chekalin
Tên tiếng Nga: Чекалин
Chekalin là một trong những thành phố nhỏ nhất nước Nga với dân số khoảng 914 người. Thành phố này có lịch sử lâu đời, từng là tiền đồn phòng thủ chống lại Nhà Hãn Kazan. Chekalin từng phát triển mạnh nhờ thương mại đường thủy trên sông Oka, nhưng dân số giảm sút nghiêm trọng khi tuyến đường sắt thay thế và dòng sông cạn dần. Người dân địa phương rất yêu mến thành phố và quyết tâm giữ vững địa vị đô thị, dù không có nhiều hỗ trợ vật chất từ chính quyền. Chekalin có tiềm năng phát triển du lịch nhờ cảnh quan đẹp và vị trí thuận lợi gần Moscow.
Vysotsk
Tên tiếng Nga: Высоцк
Vysotsk nằm trên đảo cùng tên trong vịnh Phần Lan, thuộc tỉnh Leningrad. Từ một khu định cư nhỏ của người Karelia-Finnish, Vysotsk phát triển thành một cảng biển quan trọng với sự hiện diện của lực lượng biên phòng và các công trình dầu khí gần đó. Dân số thành phố khoảng 1.094 người. Mặc dù có sự gia tăng dân số nhờ phát triển kinh tế, Vysotsk vẫn giữ quy mô nhỏ và có kế hoạch phát triển thêm cơ sở thể thao hiện đại nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống người dân.
Verkhoyansk
Tên tiếng Nga: Верхоянск
Verkhoyansk nổi tiếng là một trong những thành phố lạnh nhất trên thế giới, nằm ở Cộng hòa Sakha (Yakutia). Nhiệt độ mùa đông có thể giảm xuống tới -67,7°C, khiến cuộc sống ở đây đầy thử thách. Thành phố có dân số khoảng 1.122 người và từng là nơi đày ải các tù nhân chính trị dưới thời Liên Xô. Mặc dù điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, Verkhoyansk vẫn giữ được nét văn hóa bản địa và là minh chứng sống động cho sức sống bền bỉ của con người trên vùng đất lạnh giá của Nga.
Kurilsk
Tên tiếng Nga: Курильск
Kurilsk là thành phố nằm trên quần đảo Kuril thuộc Thái Bình Dương, nơi từng nhiều lần đổi chủ giữa Nga và Nhật Bản. Sau Thế chiến II, thành phố được đổi tên từ Shana sang Kurilsk nhằm xóa bỏ ảnh hưởng Nhật Bản. Dân số hiện khoảng 1.591 người, chủ yếu sống dựa vào nghề đánh bắt cá, kế thừa truyền thống của người bản địa Ainu đã gần như biến mất. Vị trí địa lý biệt lập và lịch sử phức tạp khiến Kurilsk trở thành một trong những thành phố nhỏ nhất, mang đậm dấu ấn văn hóa vùng cực của nước Nga.
Artyomovsk
Tên tiếng Nga: Артёмовск
Artyomovsk từng là một thành phố khai thác vàng quan trọng ở Siberia. Thành phố này phát triển nhanh chóng trong những năm 1960-1970 với dân số hơn 10.000 người. Tuy nhiên, sau biến động kinh tế và thay đổi cơ cấu xã hội trong giai đoạn chuyển đổi của nước Nga, Artyomovsk trải qua sự suy giảm mạnh về dân số, hiện chỉ còn khoảng 1.688 cư dân. Thành phố mang dấu ấn của ngành công nghiệp khai thác mỏ nhưng cũng phải đối mặt với nhiều thách thức về phát triển kinh tế và duy trì cơ sở hạ tầng. Artyomovsk phản ánh chân thực quá trình suy thoái của nhiều thành phố mỏ nhỏ ở Nga.
Plyos
Tên tiếng Nga: Плёс
Plyos là thành phố nhỏ nổi tiếng về giá trị lịch sử và nghệ thuật nằm bên bờ sông Volga. Được biết đến như một trong những khu định cư lịch sử cấp liên bang, Plyos thu hút các nghệ sĩ nổi tiếng như Levitan, người đã sáng tác nhiều tác phẩm tại đây. Mặc dù dân số hiện chỉ còn khoảng 1.796 người, thành phố vẫn duy trì nhiều lễ hội văn hóa, âm nhạc và thể thao hàng năm. Với cảnh quan thơ mộng và bầu không khí trong lành, Plyos là điểm đến yêu thích của những người tìm kiếm sự yên tĩnh và cảm hứng nghệ thuật, đồng thời giữ vững vị thế là viên ngọc nhỏ của vùng Volga.
Ostrovnoy
Tên tiếng Nga: Островной
Ostrovnoy là một thành phố quân sự quan trọng từng được gọi bằng những tên khác như Yokanga và Gremikha. Đây là căn cứ hải quân chiến lược của Nga trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, nơi đóng quân các tàu chiến mang tên lửa chiến lược và lưu trữ nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng. Dân số hiện tại khoảng 1.847 người, với tình trạng suy giảm sau khi Liên Xô tan rã. Tuy nhiên, thành phố vẫn giữ vị trí chiến lược quan trọng và có kế hoạch tái phát triển căn cứ quân sự trong tương lai gần. Ostrovnoy có cảnh quan thiên nhiên đặc trưng của vùng bắc, đồng thời phản ánh phần nào lịch sử quân sự phức tạp của nước Nga.
Primorsk
Tên tiếng Nga: Приморск
Primorsk là thành phố nằm bên bờ biển Baltic, thuộc tỉnh Kaliningrad. Thành phố có lịch sử từ năm 1288 với tên gọi tiếng Đức cổ, từng giữ vị trí trung tâm hành chính khu vực. Mặc dù dân số chỉ khoảng 1.960 người, Primorsk vẫn bảo tồn được nhiều kiến trúc cổ xưa và các công trình lịch sử quý giá. Cuộc sống nơi đây yên tĩnh, người dân chủ yếu duy trì các nghề truyền thống như đánh cá và du lịch. Nét đẹp tự nhiên của biển Baltic cùng với bầu không khí trong lành khiến Primorsk trở thành điểm đến thu hút khách du lịch yêu thích sự bình yên và hoài cổ.
Gorbatov
Tên tiếng Nga: Горбатов
Gorbatov là một thành phố nhỏ nằm ở tỉnh Nizhny Novgorod, có lịch sử lâu đời được ghi nhận từ thế kỷ 16. Với dân số chưa bao giờ vượt quá 4.000 người, Gorbatov nổi bật bởi vẻ đẹp cổ kính và sự yên bình hiếm có. Trong những năm gần đây, dân số thành phố tiếp tục giảm do người dân di cư tìm kiếm cơ hội tại các khu vực phát triển hơn. Ngoài ra, Gorbatov còn được biết đến với vai trò là bối cảnh quay phim của các bộ phim nổi tiếng như “The Barber of Siberia” và “Burnt by the Sun 2”. Mặc dù quy mô nhỏ, thành phố vẫn giữ được sự hấp dẫn đặc biệt nhờ vào lịch sử và nét đẹp kiến trúc truyền thống.
