Ngay từ những năm đầu sau khi được thành lập vào năm 1703, thành phố này đã được gọi theo kiểu Hà Lan là Sankt-Pieter-Burch, và từ đó cái tên thân mật “Piter” bắt đầu phổ biến trong dân gian. Khi nhắc đến du học Nga, không thể không kể đến St. Petersburg – thành phố không chỉ nổi tiếng với lịch sử văn hóa phong phú, mà còn là nơi có số lượng biệt danh và tên gọi không chính thức nhiều nhất trong các thành phố của Nga. Dưới đây là 10 cái tên phổ biến nhất của thành phố này, cùng câu chuyện thú vị đằng sau mỗi cái tên.
Thành phố trên sông Neva
St. Petersburg là thành phố lớn nhất nằm ven sông Neva, và toàn bộ lịch sử của nó gắn liền với hành trình con người thuần phục dòng nước. Trong suốt hơn ba thế kỷ, đã có hơn 300 trận lụt xảy ra tại đây, với các đỉnh cao vào năm 1824 và 1924. Hiện nay, thành phố được bảo vệ bởi hệ thống đê điều và công trình thủy lực được xây dựng trong 32 năm. St. Petersburg còn tọa lạc trên 33 hòn đảo, một điều không phải ai cũng biết khi cân nhắc du học tại Nga.
Thành phố của Pyotr Đại đế
Biệt danh này được phổ biến nhờ nhà thơ Alexander Pushkin và đề cập đến người sáng lập thành phố – Pyotr Đại đế. Ông đã đặt nền móng cho thành phố vào năm 1703 sau khi chiếm được vùng đất từ Thụy Điển trong Chiến tranh phương Bắc. Tên thành phố ban đầu được đặt theo Thánh Peter, nhưng theo thời gian đã trở nên gắn liền với chính vị hoàng đế vĩ đại này.
Cửa sổ nhìn ra châu Âu
Sau chiến thắng trong cuộc chiến phương Bắc, St. Petersburg không chỉ mở lối cho Nga ra biển Baltic, mà còn là biểu tượng cho sự hội nhập vào không gian văn hóa – kinh tế châu Âu. Pushkin đã dùng hình ảnh “Cửa sổ nhìn ra châu Âu” trong bài thơ “Kỵ sĩ đồng” và từ đó cụm từ này trở thành một cách gọi đặc trưng cho thành phố – một điểm đến không thể bỏ qua khi nói về học bổng Nga.
Petrograd
Năm 1914, khi Nga tham gia Thế chiến I, tên St. Petersburg bị coi là quá “Đức” và được đổi sang “Petrograd” – phiên bản Nga hóa. Tuy đổi tên chỉ kéo dài 10 năm, nhưng đến nay, nhiều địa danh trong thành phố vẫn giữ lại từ “Petrograd”, chẳng hạn như đảo Petrograd hay khu vực Petrogradskaya.
Leningrad
Sau khi lãnh tụ Lenin qua đời vào năm 1924, thành phố được đổi tên thành Leningrad để tưởng nhớ ông và giữ tên này cho đến năm 1991. Dù tên gọi St. Petersburg đã được khôi phục, nhiều địa điểm như Sở thú Leningrad hay nhà ga Leningrad ở Moscow vẫn tồn tại, và nhiều người cao tuổi vẫn quen gọi thành phố là Leningrad – điều thú vị cho những ai quan tâm đến du học tại Nga với góc nhìn lịch sử.
Thành phố của ba cuộc cách mạng
Tên gọi này gắn với vai trò trọng yếu của thành phố trong lịch sử cách mạng Nga: từ Cách mạng 1905, Cách mạng Tháng Hai lật đổ chế độ quân chủ, đến Cách mạng Tháng Mười đưa Bolshevik lên nắm quyền. Là thủ đô khi đó, St. Petersburg là cái nôi của những cuộc biểu tình, nổi dậy và đổi thay chính trị làm thay đổi cả đất nước.
Thủ đô phương Bắc và thủ đô văn hóa
Trong suốt thế kỷ 18 và 19, đây là trung tâm chính trị và văn hóa của nước Nga. Dù mất vai trò thủ đô vào năm 1918, St. Petersburg vẫn được gọi là “thủ đô phương Bắc” vì vị trí địa lý, và là “thủ đô văn hóa” vì bề dày nghệ thuật, bảo tàng, nhà hát. Khi du học ở Nga, sinh viên thường lựa chọn nơi này vì không gian học thuật và nghệ thuật sôi động, giàu truyền thống.
Thành phố của những đêm trắng
St. Petersburg nổi tiếng với hiện tượng Đêm Trắng kéo dài từ cuối tháng 5 đến giữa tháng 7 – khi trời không tối hẳn vào ban đêm. Đây là thời điểm diễn ra những sự kiện lớn nhất của thành phố như Ngày Thành phố và lễ hội Cánh Buồm Đỏ. Với ánh sáng mờ ảo và khung cảnh lãng mạn, nơi đây trở thành điểm đến mơ ước cho những ai du học Nga yêu thích vẻ đẹp lãng mạn và huyền ảo.
Venice phương Bắc
So sánh này do nhà văn Pháp Théophile Gautier đặt ra sau chuyến thăm Nga giữa thế kỷ 19. Cả hai thành phố đều nằm trên đảo, có nhiều cây cầu, thường xuyên chống chọi với lũ lụt và sở hữu di sản văn hóa phong phú. Tuy nhiên, St. Petersburg được xây theo mô hình của Amsterdam chứ không phải Venice – một điều thú vị cho những ai đam mê kiến trúc khi chọn học tập tại Nga.
Palmyra phương Bắc
So sánh này xuất hiện trong thế kỷ 18 dưới thời Nữ hoàng Ekaterina Đại đế, khi nước Nga chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ chủ nghĩa cổ điển và cảm hứng từ thành cổ Palmyra của phương Đông. Thành phố với kiến trúc đồ sộ mang âm hưởng Hy-La nhanh chóng được ví với “Palmyra phương Bắc”, và biệt danh này đã được lưu truyền cho đến ngày nay như một minh chứng cho khát vọng văn hóa và đẳng cấp kiến trúc của St. Petersburg.
