Ẩm thực Nga cổ không chỉ là borscht, bánh blini hay salad Olivier. Ẩn sâu trong những trang sử của xứ sở bạch dương là cả một thế giới ẩm thực… vừa kỳ quặc, vừa táo bạo, đôi khi còn mang hơi hướng “nguy hiểm”. Nếu bạn là một người yêu thích khám phá văn hóa hoặc đang trong hành trình du học Nga, hãy chuẩn bị tinh thần: đây là 7 món ăn kỳ lạ nhất trong ẩm thực cổ truyền Nga, có thể khiến bạn sốc, nhưng cũng sẽ giúp bạn hiểu thêm về cách người Nga thời xưa sinh tồn và tận dụng thiên nhiên.
Cá muối vùng Pechora
Ở vùng Pechora, người ta từng muối cá theo một cách khiến nhiều người ngày nay phải “né xa”. Cá hồi, cá tầm hay cá hồi suối được bắt vào mùa sinh sản, làm sạch rồi nhồi muối hạt to vào bên trong. Sau đó cá được xếp vào thùng gỗ sồi theo từng lớp, xen kẽ với lá tầm ma hoặc nón thông. Thùng được đặt ở nơi ấm cho cá lên men, rồi ép chặt và đưa vào hầm mát bảo quản đến cuối mùa hè – khi cá đã đạt đến độ “thơm” đặc trưng, sẵn sàng để thưởng thức!
Nước cá lên men
Ở vùng Arkhangelsk, người dân xưa chôn cá tươi xuống hố đất lót lá cây. Sau vài tháng, cá phân hủy và tạo ra một loại nước cốt màu nâu – được hớt lên và dùng như… nước chấm. Nghe đáng sợ, nhưng công thức này từng phổ biến ở nhiều nền văn hóa cổ, tương tự như “garum” của người La Mã hay nước sốt Worcestershire ngày nay.
Bánh mì từ cây sậy
Vào mùa xuân, khi thiếu thốn lương thực, người dân miền đầm lầy thu hoạch thân rễ của cây sậy – vốn chứa nhiều đường và tinh bột – đem phơi khô, nghiền thành bột để nướng bánh mì. Trong Thế chiến II, món bánh này từng cứu đói không ít binh sĩ ngoài mặt trận.
Cháo cỏ dại
Khi mất mùa, người Nga cổ tận dụng cây lebeda (thuộc họ dền, tương tự quinoa) – một loại cỏ dại mọc hoang – để nấu cháo. Cây này hái vào mùa xuân sẽ ít độc, giàu vitamin. Cháo được nấu với sữa và có hương vị gần giống cháo kiều mạch, giúp người dân vượt qua những thời kỳ thiếu thốn.
Cháo vỏ cây
Nghe như chuyện sống sót nơi hoang dã, nhưng người dân phương Bắc thực sự từng ăn cháo làm từ vỏ cây bạch dương hoặc thông. Lớp vỏ ngoài được gọt bỏ, lấy lớp trong, đem nghiền và nấu lên. Mặc dù hơi đắng, nhưng cháo vỏ cây từng là cứu cánh chống đói trong nhiều thế kỷ.
Ngỗng ướp xác
Đây là một cách bảo quản ngỗng cho mùa đông: mổ bỏ xương, ướp với gia vị, muối diêm rồi cho vào thùng gỗ kín, để từ mùa thu đến mùa xuân. Khi xuân tới, ngỗng được lấy ra hun khói – tạo thành một loại thịt khô, cứng nhưng đậm đà. Món ăn này từng phổ biến trong các làng quê Nga thời trung cổ.
Mào gà hầm thảo mộc
Món này dành cho giới thượng lưu ở các thành phố như Vologda hay Rostov. Mào gà – phần thịt đỏ trên đầu gà trống – được thu gom số lượng lớn vào mùa đông, hầm hàng giờ với thảo mộc cho mềm. Người ta thậm chí có thể nhồi nhân vào trong hoặc ăn kèm sốt dâu. Một khẩu phần có thể lên tới… 30 cái mào!
