Không chỉ là cái nôi của nhiều nhà khoa học lỗi lạc, Liên Xô còn là nơi sản sinh ra những anh hùng vũ trụ đầu tiên trong lịch sử nhân loại – những con người đã mở ra kỷ nguyên chinh phục không gian, đặt nền móng cho ngành vũ trụ học hiện đại và truyền cảm hứng cho bao thế hệ, đặc biệt là những bạn trẻ đang ấp ủ giấc mơ du học Nga hoặc tìm kiếm cơ hội học bổng Nga trong lĩnh vực khoa học công nghệ. Dưới đây là 8 nhân vật chủ chốt đã góp phần làm nên thời kỳ hoàng kim của ngành vũ trụ Liên Xô.
Yuri Gagarin
Ngày 12 tháng 4 năm 1961 đã trở thành cột mốc thay đổi lịch sử khi Yuri Gagarin trở thành người đầu tiên bay vào không gian và trở về an toàn. Ngay sau chuyến bay mang tính biểu tượng này, Gagarin được cử đi thăm 29 quốc gia, thậm chí còn phá vỡ nghi thức hoàng gia để chụp hình cùng Nữ hoàng Elizabeth II. Ít ai biết rằng trước khi cất cánh, ông đã viết thư từ biệt vợ – và bức thư ấy cuối cùng đã đến tay bà sau cái chết bi thương của ông trong một chuyến bay huấn luyện năm 1968.
Valentina Tereshkova
Xuất thân từ gia đình công nhân bình dị, Valentina Tereshkova là người phụ nữ đầu tiên bay vào không gian và cũng là người duy nhất thực hiện chuyến bay một mình. Ngày 16 tháng 6 năm 1963, bà bay vào quỹ đạo và bay vòng quanh Trái Đất 48 lần. Mặc dù chuyến bay khá gian nan, việc bà trở về an toàn đã khiến bà trở thành biểu tượng sống. Lãnh đạo Liên Xô Khrushchev khi đó đã không bỏ lỡ cơ hội “cà khịa” phương Tây rằng dưới chủ nghĩa xã hội, phụ nữ cũng có thể làm được những điều phi thường.
Sergei Korolev
Không có Korolev, sẽ không có vệ tinh Sputnik hay chuyến bay lịch sử của Gagarin. Là tổng công trình sư và nhà tư tưởng của ngành công nghiệp vũ trụ Liên Xô, Korolev lãnh đạo toàn bộ các dự án vũ trụ đầu tiên, dù từng bị kết án oan và đày đi GULAG suốt một thập kỷ. Chỉ đến khi ông mất vào năm 1966, công chúng mới biết được người đứng sau những kỳ tích ấy.
Alexei Leonov
Là người đầu tiên trong lịch sử bước ra ngoài không gian, Leonov đã thực hiện chuyến đi bộ ngoài vũ trụ kéo dài 12 phút vào năm 1965. Dù chỉ vài phút, nhưng mỗi phút là kết quả của cả năm trời huấn luyện gian khổ. Trong không gian, bộ đồ của ông bị phồng lên không kiểm soát, khiến việc quay trở lại tàu vũ trụ cực kỳ nguy hiểm. Nhưng ông vẫn làm được, ghi danh mình vào lịch sử nhân loại.
Gherman Titov
Dù không phải là người đầu tiên bay vào không gian, Gherman Titov – người dự bị cho Gagarin – vẫn kịp ghi dấu ấn với chuyến bay dài 25 tiếng chỉ vài tháng sau đó. Ở tuổi 25, ông trở thành người trẻ nhất bay vào không gian và là người đầu tiên thực hiện chuyến bay kéo dài hơn một ngày, giúp mở ra hướng nghiên cứu về ảnh hưởng của không gian đến cơ thể con người.
Konstantin Tsiolkovsky
Tsiolkovsky là cha đẻ của ngành du hành vũ trụ hiện đại. Là nhà khoa học tự học, ông từng bị coi là “dị nhân” trong giới học thuật đầu thế kỷ 20, nhưng chính ông đã chứng minh về mặt lý thuyết rằng việc bay vào không gian là khả thi. Ông tính toán vận tốc cần thiết để thoát khỏi lực hút Trái Đất, phát minh hệ thống nhiên liệu, điều khiển và làm mát tên lửa, đồng thời xây dựng hầm gió đầu tiên và tiên đoán cả sự xuất hiện của tàu cao tốc.
Laika
Laika – chú chó đầu tiên bay vào quỹ đạo – được mệnh danh là “chú chó cô đơn nhất thế giới” bởi chuyến đi không khứ hồi định mệnh vào ngày 3 tháng 11 năm 1957. Dù vượt qua mọi bài kiểm tra và quá trình phóng thành công, Laika không thể chịu nổi tình trạng quá nhiệt và qua đời không lâu sau khi rời Trái Đất. Chính quyền Liên Xô khi đó đã giữ kín sự thật suốt một tuần, và đến khi không thể che giấu thêm, họ mới công bố rằng Laika đã được “giải thoát”.
Belka và Strelka
Hai chú chó Belka và Strelka là những sinh vật đầu tiên trở về từ không gian an toàn sau 27 giờ bay. Chuyến bay của chúng được truyền hình trực tiếp – một bước tiến chưa từng có. Kết quả cho thấy không gian không gây nguy hiểm lớn cho sinh vật sống, giúp mở đường cho chuyến bay có người lái. Trong thập niên 60, Belka và Strelka trở thành những “ngôi sao quốc dân” với hình ảnh xuất hiện khắp bưu thiếp, lịch, tem thư và áp phích khắp đất nước.
