Khi nhắc đến nước Nga, ngoài những nhà thờ mái vòm củ hành và những buổi tuyết rơi trắng xóa mùa đông, còn có một biểu tượng rực rỡ khác của đế chế Romanov – những quả trứng Fabergé lộng lẫy, xa hoa đến ngỡ ngàng. Được tạo ra từ cuối thế kỷ 19 cho đến đầu thế kỷ 20, những tác phẩm nghệ thuật tinh xảo này không chỉ là món quà Phục Sinh dành riêng cho hoàng tộc Nga, mà còn là dấu ấn tinh thần của một thời kỳ đã qua.
Nếu bạn đang du học Nga, có thể bạn đã từng nghe tên Carl Fabergé – bậc thầy kim hoàn được chính các Sa hoàng tin tưởng giao phó tạo nên những món quà mang tính biểu tượng này. Trong số hơn 50 quả trứng hoàng gia được chế tác, hiện chỉ còn lại một phần nhỏ vẫn thuộc về Nga, được trưng bày tại Bảo tàng Kremlin Moscow – điểm đến không thể bỏ qua với bất kỳ ai yêu nghệ thuật, lịch sử và cái đẹp.
Cùng khám phá 10 quả trứng Fabergé đặc sắc nhất còn đang được lưu giữ tại Moscow!
Trứng “Ký Ức về Azov” (1891)
Được Sa hoàng Alexander III đặt hàng để tặng cho Hoàng hậu Maria Fyodorovna, quả trứng mang phong cách Rococo mới này kỷ niệm chuyến hải hành kéo dài chín tháng đến phương Đông của các hoàng tử, trong đó có người kế vị tương lai – Nicholas II.
Bên trong là một mô hình thu nhỏ của tuần dương hạm “Memory of Azov” làm bằng vàng và bạch kim, đặt trên một tấm aquamarine xanh biếc như nước biển. Vỏ ngoài làm từ heliotrope xanh thẫm – gợi liên tưởng đến đáy đại dương.
Trứng “Đồng Hồ Hoa Lily” (1899)
Một trong 20 quả trứng mà Nicholas II tặng vợ – Hoàng hậu Alexandra Fyodorovna. Trên đỉnh trứng là vòng hoa hồng vàng – biểu tượng của tình yêu, còn xung quanh là hoa lily trắng – tượng trưng cho sự trong trắng và ngây thơ.
Chiếc đồng hồ ẩn bên trong có mặt số men trắng, chữ số đính kim cương và kim chỉ giờ hình mũi tên của thần Cupid – đúng chất “trứng tình yêu”.
Trứng “Tàu Hỏa Xuyên Siberia” (1900)
Một trong số ít trứng Fabergé chưa từng rời khỏi nước Nga, quả trứng này được làm để tưởng niệm sự kiện hoàn thành tuyến đường sắt xuyên Siberia – một công trình mang ý nghĩa lịch sử to lớn.
Bên trong là mô hình tàu hỏa thu nhỏ có đèn ruby, đèn pha kim cương và 5 toa xe với cửa sổ làm từ pha lê. Vỏ ngoài được chạm khắc bản đồ tuyến đường sắt, các đoạn chưa hoàn thiện được đánh dấu bằng đường chấm.
Trứng “Cỏ Ba Lá” (1902)
Lấy cảm hứng từ phong cách Art Nouveau thịnh hành lúc bấy giờ, trứng được trang trí bằng họa tiết cỏ ba lá mảnh mai bằng men xanh và kim cương. Một dải ruy-băng ruby uốn quanh, tất cả đặt trên chân đế là các nhánh cỏ vàng.
Bên trong từng là một cỏ bốn lá đính kim cương, kèm chân dung thu nhỏ của bốn cô con gái nhà Romanov – nhưng hiện phần “bất ngờ” ấy đã bị thất lạc.
Trứng “Kremlin Moscow” (1906)
Quả trứng hoàng gia lớn nhất, mô phỏng Nhà thờ Đức Mẹ Lên Trời (Dormition Cathedral) trong quần thể Kremlin. Trên đỉnh là mái vòm vàng, phần thân được khảm men và vàng, tái hiện cả huy hiệu tháp Spasskaya, các biểu tượng tôn giáo bên trong nhà thờ.
Điểm đặc biệt là quả trứng có đồng hồ cót và cơ chế phát nhạc, chơi bản “Cherubic Hymn” – bài thánh ca yêu thích của Nicholas II.
Trứng “Cung điện Alexander” (1908)
Sau khi hoàng tử Alexei chào đời nhưng bị mắc chứng máu khó đông, hoàng gia lui về sống tại cung điện Alexander để tránh xa đời sống xã hội. Trứng này mô phỏng cung điện ấy – chính là phần “bất ngờ” nằm bên trong.
Vỏ trứng làm bằng nephrite xanh đậm, khảm vàng, nạm kim cương, ruby và có 5 bức chân dung màu nước của các con Nicholas và Alexandra: Olga, Tatiana, Maria, Anastasia và Alexei.
Trứng “Du thuyền Standart” (1909)
Một trong những món quà Phục Sinh mà Nicholas II tặng cho vợ mình, bên trong là mô hình du thuyền yêu thích của hoàng đế – tàu Standart.
Trứng được chế tác từ pha lê và đá lapis lazuli màu xanh biển. Mô hình thuyền vàng bên trong trông như đang rẽ sóng pha lê – một khung cảnh yên bình giữa những ngày xa hoa.
Trứng “Tượng đài Alexander III” (1909)
Nicholas II tặng quả trứng này cho mẹ mình – Hoàng thái hậu Maria Fyodorovna, tưởng niệm cha ông – Sa hoàng Alexander III. Phần bên trong là tượng thu nhỏ của bức tượng đã được dựng ngoài đời thật tại St. Petersburg.
Vỏ ngoài làm từ pha lê, đính bạch kim và kim cương hình lưới. Mô hình tượng đài bằng vàng đứng trên nền đá lapis lazuli – sang trọng và đầy trân trọng.
Trứng “300 năm nhà Romanov” (1913)
Được Fabergé chế tác nhân dịp kỷ niệm 300 năm triều đại Romanov. Vỏ trứng bằng vàng, khảm men và đá quý, đính 18 chân dung của các vị Sa hoàng – từ Michael I đến Nicholas II.
Bên trong là quả địa cầu mô tả lãnh thổ Đế quốc Nga – thể hiện thông điệp quyền lực và di sản đầy tự hào của gia tộc Romanov.
Trứng “Thép Quân sự” (1916)
Trong bối cảnh Thế chiến I, sự xa hoa được tiết chế, và Fabergé tạo ra quả trứng bằng thép độc đáo này. Trên đỉnh là vương miện hoàng gia, thân trứng khắc huy hiệu hai đầu đại bàng – biểu tượng chiến tranh và chiến thắng.
Phần “bất ngờ” bên trong là một giá tranh nhỏ với bức màu nước mô tả Nicholas II đang thăm chiến trường – dựa trên hình ảnh có thật thời kỳ đó. Trứng đứng trên chân đế bằng ngọc bích, gợi nhớ đến đạn pháo – vừa lạnh lùng vừa đầy giá trị biểu tượng.
