Khi du học Nga, không chỉ có di sản văn hóa đồ sộ hay các học bổng danh giá mới khiến sinh viên quốc tế say mê. Một phần ký ức tuổi thơ của nước Nga – và cả Liên Xô cũ – nằm trong những nhân vật văn học thiếu nhi đầy cảm hứng, từng là hình mẫu lý tưởng cho hàng triệu thế hệ. Dưới đây là 10 cái tên từng “làm mưa làm gió” trong tâm trí các cô cậu học trò thời ấy, từ những anh hùng cổ tích, robot biết suy nghĩ đến những cậu bé ngỗ nghịch nhưng đáng yêu vô cùng.
Timur Garayev
Nhân vật chính trong truyện Timur và đội của cậu ấy của Arkady Gaidar, xuất bản năm 1940, là biểu tượng của tinh thần trách nhiệm và tình nguyện. Timur cùng nhóm bạn ở làng dacha âm thầm giúp đỡ người già và gia đình lính Hồng quân. Cậu thậm chí còn phải đối đầu với bọn “đầu gấu” chuyên hái trộm trái cây. Câu chuyện tạo cảm hứng cho phong trào “Timurite” trong đội Thiếu niên Tiền phong – những bạn nhỏ tham gia hoạt động xã hội từ thời Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại.
Denis Korablyev
Dựa trên chính con trai mình, nhà văn Viktor Dragunsky đã sáng tạo ra cậu bé Denis tinh nghịch, hài hước trong loạt truyện Những cuộc phiêu lưu kỳ lạ của Denis Korablyev. Sống ở Moscow cuối thập niên 1950, Denis từng ném cháo bột mỳ ra ngoài cửa sổ, trốn dưới gầm giường bà hàng xóm, hay “xông pha” vào màn ảnh khi đang xem phim chiến tranh. Hơn 60 truyện ngắn về cậu bé đã trở thành phim và truyện tranh.
Ivan Semenov
Cuộc đời gian nan, đầy bất trắc và nguy hiểm của Ivan Semenov – học sinh lớp 2 và lưu ban của Lev Davydychev là một bản hòa ca dí dỏm về trí tưởng tượng và “sự lười học đáng yêu” của một cậu bé. Ivan viết thư xin về hưu, giả làm gấu Bắc Cực, đi bắt gián điệp – những trò ngốc nghếch khiến cậu trở nên gần gũi hơn cả những hình mẫu hoàn hảo.
Alisa Selezneva
Cô bé đến từ tương lai – nhân vật chính trong loạt truyện khoa học viễn tưởng của Kir Bulychev – không chỉ xinh xắn, thông minh mà còn rất gan dạ. Cùng cha mình, Alisa khám phá hành tinh lạ, bắt cướp không gian, du hành thời gian và cứu trái đất khỏi virus điên loạn. Cô là hình tượng “siêu anh hùng” nữ lý tưởng mà ai cũng muốn làm bạn.
Yura Barankin
Trong truyện Barankin, hãy là đàn ông đi! của Valery Medvedev, Yura – sau khi bị điểm kém – quyết định không làm người nữa và biến thành chim sẻ. Nhưng cuộc sống loài chim đầy nguy hiểm khiến cậu phải thử làm bướm, kiến rồi… quay về làm người. Một cách hài hước để nhấn mạnh ý nghĩa của sự trưởng thành và tinh thần trách nhiệm.
Lelya và Oska
Hai anh em trong truyện Conduit và Schwambrania của Lev Kassil tạo ra vương quốc tưởng tượng Schwambrania – nơi chiến tranh chỉ là trò chơi và mọi điều kỳ diệu đều có thể. Câu chuyện là ký ức ấu thơ đẹp đẽ giữa thời điểm lịch sử nhiều biến động, nơi trí tưởng tượng trở thành “tấm khiên” giúp các em vượt qua thực tại.
Krosh
Trong Cuộc phiêu lưu của Krosh của Anatoly Rybakov, cậu bé Sergei Krasheninnikov (Krosh) là kiểu học sinh vừa lý tưởng vừa thực tế. Cậu điều tra vụ trộm trong gara, truy tìm tượng Nhật mất tích, và khám phá danh tính một chiến sĩ vô danh. Những cuộc phiêu lưu nhỏ nhưng đầy nhân văn ấy chạm vào trái tim người đọc.
Kysh và “Hai cặp sách”
Alyosha Seroglazov – hay “Hai cặp sách” vì nhỏ xíu – cùng chú chó Kysh trở thành đôi bạn thân thiết trong truyện cùng tên của Yuz Aleshkovsky. Những câu chuyện đời thường như huấn luyện chó, đi học, chơi với bạn bè trở nên sống động dưới ngòi bút hóm hỉnh, ấm áp của tác giả.
Elektronik
Một người máy giống hệt cậu bé Seryozha Syroyezhkin do Giáo sư Gromov tạo ra – Elektronik không chỉ thông minh vượt trội mà còn mong muốn được làm người. Câu chuyện của Evgeny Veltistov hấp dẫn như phim hành động, nhưng vẫn đầy tình cảm, khi người máy ấy học cách trở thành “người” thực sự.
Neznaika (Cậu Bé Không Biết Gì)
Với bộ đồ sặc sỡ và tính cách tinh nghịch, Neznaika đại diện cho một đứa trẻ hiếu động, tò mò, hay khoe khoang nhưng tốt bụng. Trong loạt truyện của Nikolai Nosov, cậu cùng nhóm bạn như Vintik, Tyubik, Pilyulkin… sống ở thành phố Hoa – đi du hành đến thành phố Mặt Trời và cả Mặt Trăng, tạo nên thế giới cổ tích đầy màu sắc mà đến nay vẫn còn được yêu thích khi nhắc đến văn học thiếu nhi Liên Xô.
