Du học Nga không chỉ là hành trình khám phá kiến thức mà còn là cơ hội trải nghiệm chiều sâu văn hoá và lịch sử phong phú của xứ sở Bạch Dương. Từ những con phố cổ kính đến các thương hiệu quen thuộc, đất nước này đã trải qua không ít cuộc “tái sinh thương hiệu” – những lần đổi tên, đổi biểu tượng đầy ấn tượng, phản ánh cả chuyển biến lịch sử lẫn khát vọng hội nhập quốc tế.
Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng điểm qua 10 màn “rebranding” đáng nhớ nhất tại Nga – từ các thành phố, cơ quan nhà nước đến những tập đoàn nổi tiếng. Đây cũng là một lát cắt thú vị để bạn hiểu thêm về nước Nga hiện đại, đặc biệt nếu bạn đang tìm hiểu về du học Nga hay săn tìm các học bổng Nga hấp dẫn.
Từ ‘Leningrad’ thành ‘St. Petersburg’
Có lẽ đây là một trong những sự kiện mang tính biểu tượng nhất của thập niên 1990 – khi nước Nga hậu Xô Viết khôi phục lại tên gọi lịch sử của hàng loạt địa danh. Leningrad – thành phố mang tên Lenin, đã được đổi tên thành St. Petersburg sau cuộc trưng cầu dân ý năm 1991. Tuy nhiên, vùng Leningrad bao quanh thành phố lại không đồng tình và đến nay vẫn giữ tên cũ.
Từ ‘Militia’ thành ‘Police’
Nếu bạn học ngành luật hay hành chính công khi du học Nga, chắc hẳn sẽ được giảng dạy về cuộc cải tổ này. Từ năm 2011-2012, lực lượng “militia” – khái niệm từ thời Xô Viết mang tính dân quân – đã được đổi thành “police” theo chuẩn quốc tế. Đây là một phần của chiến dịch cải cách bộ máy nội vụ, nhằm nâng cao hình ảnh, hiệu quả và tính minh bạch của cơ quan công quyền.
Từ ‘GAI’ thành ‘GIBDD’
Những ai từng lái xe ở Nga trước năm 1998 chắc không xa lạ gì với ba chữ “GAI” – tức “Thanh tra Giao thông Nhà nước”. Tên gọi này đã được thay thế bằng “GIBDD” – một cách viết dài hơn và sát nghĩa hơn với vai trò của tổ chức này: “Thanh tra An toàn Giao thông Đường bộ”. Thay đổi này cũng phản ánh một bước tiến chuyên nghiệp hóa trong quản lý giao thông.
Từ ‘Siberia Airlines’ thành ‘S7 Airlines’
Siberia Airlines ra đời năm 1992 tại Novosibirsk, nhưng đến giữa những năm 2000, hãng đã đổi tên thành “S7 Airlines” khi gia nhập Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA). Với tên gọi mới ngắn gọn và toàn cầu hơn, S7 nhanh chóng trở thành hãng hàng không lớn thứ hai tại Nga – lựa chọn quen thuộc của nhiều du học sinh khi bay nội địa.
Từ Bộ Đường sắt thành ‘Russian Railways’
Trước năm 2003, toàn bộ mạng lưới đường sắt tại Nga được quản lý bởi Bộ Đường sắt. Nhưng sau khi tái cơ cấu, doanh nghiệp quốc doanh “Russian Railways” chính thức ra đời, với bộ nhận diện thương hiệu riêng. Từ chiếc logo màu xanh dương với bánh xe có cánh và búa-lưỡi cày, đến năm 2010, hãng đã chuyển sang biểu tượng chữ ‘РЖД’ (RZhD) màu đỏ hiện đại hơn.
Từ ‘VKontakte’ thành ‘VK’
Nếu bạn là người yêu công nghệ và đang lên kế hoạch du học Nga ngành CNTT, cái tên VK sẽ không xa lạ gì. Mạng xã hội lớn nhất Nga này từng có tên “VKontakte” (nghĩa là “liên lạc với nhau”), nhưng năm 2012 đã chuyển sang tên miền “vk.com” và rút gọn tên thương hiệu thành “VK” để dễ dàng tiếp cận thị trường quốc tế. Ngày nay, mọi dịch vụ từ âm nhạc đến thanh toán điện tử đều mang thương hiệu này: VK Music, VK Pay…
Từ logo ‘quả trứng’ MTS thành logo MTS hiện đại
Không phải lần “đổi thương hiệu” nào cũng là đổi tên. Trường hợp của MTS – một trong những nhà mạng lớn nhất Nga – là ví dụ điển hình. Logo hình quả trứng trắng, biểu tượng từ năm 2006, đã bị loại bỏ hoàn toàn vào năm 2023. Thay vào đó, MTS chuyển sang thiết kế mới chỉ còn tên viết tắt đặt trong hình vuông, mang thông điệp: “Chúng tôi không chỉ là nhà mạng – chúng tôi là một hệ sinh thái số.”
Từ ‘McDonald’s’ thành ‘Vkusno i tochka’
Khi McDonald’s rút khỏi Nga vào mùa xuân 2022, nhiều người tiếc nuối. Nhưng chỉ vài tháng sau, chuỗi cửa hàng cũ đã mở lại dưới tên mới: “Вкусно и точка” – nghĩa là “Ngon và hết”. Dù thương hiệu Mỹ không còn liên quan, nhưng nhiều người Nga vẫn gọi đùa là “Makdak”. Biểu tượng mới, dù được cho là mô phỏng khoai tây và bánh burger, vẫn khiến người ta liên tưởng đến chữ ‘M’ cũ.
Từ ‘Izbyonka’ thành ‘VkusVill’
Nếu bạn từng sống tại Nga, đặc biệt là ở Moscow, chắc chắn từng ghé mua sữa chua hay bánh mì tại chuỗi cửa hàng “VkusVill”. Ban đầu, năm 2009, thương hiệu ra đời với tên gọi “Izbyonka” (nghĩa là “nhà tranh nhỏ”) và chỉ bán sản phẩm từ nông trại. Nhưng đến năm 2012, cái tên “VkusVill” (Thị trấn Hương Vị) bắt đầu được sử dụng, và đến nay đã trở thành thương hiệu chủ lực, lan rộng ra khắp nước Nga và thậm chí ra cả nước ngoài.
Từ ‘Sberbank’ thành ‘Sber’
Với những ai quan tâm đến lĩnh vực tài chính khi du học Nga, đây là một case study thú vị. Sberbank – tên gọi đầy đủ là “Ngân hàng Tiết kiệm Nga” – đã có lịch sử từ thời Sa hoàng. Nhưng năm 2020, thương hiệu “Sber” chính thức ra đời, phản ánh xu hướng tinh gọn, hiện đại hóa và mở rộng hoạt động sang các lĩnh vực công nghệ, AI, thanh toán số… Tuy nhiên, tên “Sberbank” vẫn được sử dụng trong một số dịch vụ và giấy tờ pháp lý chính thức.
