“Terem” là kiểu nhà gỗ truyền thống, mang hình dáng như những cung điện trong truyện cổ tích Nga. Với mái dốc, các chi tiết chạm khắc tinh xảo và vẻ ngoài đầy màu sắc, những căn nhà này là đại diện hoàn hảo của “phong cách Nga” thịnh hành vào cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20. Chúng thường được xây dựng bởi giới thương nhân giàu có, hoặc tầng lớp trung lưu, như những biệt thự nghỉ dưỡng (“dacha”) tại vùng quê.
Nếu bạn đang du học Nga và muốn tìm một khía cạnh khác ngoài sách vở, thì những công trình kiến trúc gỗ tuyệt đẹp dưới đây chính là một gợi ý lý tưởng. Chúng không chỉ thể hiện sự tinh xảo trong kỹ thuật xây dựng truyền thống Nga, mà còn đưa bạn như lạc vào thế giới cổ tích.
Chào mừng bạn đến với thế giới của những “terem” – những “lâu đài gỗ” lung linh trong văn hóa Nga.
Terem ở Astashovo
Đây có lẽ là terem nổi tiếng nhất nước Nga hiện nay. Được xây dựng năm 1897 bởi một nông dân địa phương tên Martyan Sazonov, dựa theo bản phác họa của kiến trúc sư Ivan Ropet. Sau khi bị lãng quên, công trình được nhóm bảo tồn phục dựng và biến thành một khách sạn mang đậm phong cách Nga.
Nhà tắm Ropet trong điền trang Abramtsevo
Điền trang Abramtsevo từng là trung tâm nghệ thuật của giới trí thức Nga. Kiến trúc sư Ivan Ropet đã thiết kế một nhà tắm kỳ lạ theo phong cách terem, như bước ra từ truyện cổ, trong khuôn viên nơi này – từng là chốn tụ hội của các họa sĩ nổi tiếng như Vasnetsov và Repin.
Nhà của họa sĩ Viktor Vasnetsov
“Thứ gì đó giữa túp lều nông dân và cung điện của hoàng tử thời xưa,” ca sĩ Fyodor Chaliapin từng mô tả như vậy. Họa sĩ Vasnetsov – người góp phần định hình thẩm mỹ phong cách Nga – tự thiết kế ngôi nhà này theo cảm hứng dân gian. Tòa nhà được hoàn thành năm 1894, nay là bảo tàng tưởng niệm ông.
Biệt thự Bugrov ở Volodarsk
Thương nhân Nikolai Bugrov – được mệnh danh là “vị vua không ngai” của vùng này – đã xây biệt thự hoành tráng ven sông. Dù chưa rõ ai là kiến trúc sư, nhưng nơi này từng đón tiếp cả Bộ trưởng Tài chính Nga Sergey Witte. Nhờ Bugrov mà Triển lãm Công nghiệp & Nghệ thuật toàn Nga năm 1896 được tổ chức tại Nizhny Novgorod thay vì Moscow.
Terem ở Kulebaki
Công trình tiêu biểu của thị trấn Kulebaki, đến mức được đưa lên huy hiệu của địa phương. Được xây dựng vào cuối thế kỷ 19 làm nhà văn hóa cho công nhân nhà máy luyện kim, ngôi nhà là minh chứng sinh động cho tính cộng đồng trong kiến trúc Nga.
Nhà Bakhteev ở Kazan
Ngôi nhà màu hồng bắt mắt này được xây dựng từ năm 1903 đến 1906 bởi thương nhân Safa Bakhteev. Sau trận hỏa hoạn lớn, công trình được khôi phục nguyên trạng. Đặc biệt, nhiều terem ở Tatarstan còn kết hợp họa tiết trang trí Tatar truyền thống trong tổng thể Nga cổ điển.
Terem có nàng tiên cá ở Gorokhovets
Ngôi nhà của thương nhân Fyodor Prishletsov là sự pha trộn tinh tế giữa phong cách Art Nouveau châu Âu và kiến trúc Nga. Đặc điểm nổi bật là các khung cửa sổ chạm khắc hình sinh vật huyền thoại như tiên cá và sư tử. Hiện tại, đây vẫn là nhà ở dân dụng.
Nhà Gordeev ở Rybinsk
Chẳng khác gì một cung điện bằng gỗ thật sự. Các họa tiết trang trí cửa sổ mang đậm phong cách Baroque Nga. Chủ nhân, ông Gordeev, từng làm giàu nhờ buôn bán ngũ cốc và bất động sản. Ngày nay, tòa nhà là nơi sinh sống của nhiều nghệ sĩ, những người góp phần phục dựng công trình.
Câu lạc bộ mùa hè quý tộc ở Ryazan
Tòa nhà gỗ như ren thêu này được xây dựng năm 1905 trong khu vườn Lower Garden – trước thuộc sở hữu của triệu phú Gavrila Ryumin. Đây từng là nơi hội họp mùa hè của giới quý tộc Ryazan.
Terem của Sergei Malyutin ở Flyonovo
Ngôi nhà như bước ra từ truyện cổ Baba Yaga, với móng gạch dựng kiểu “chân gà”, khung cửa sổ đầu rồng Gorynych và lò sưởi ốp gạch vẽ tay. Do họa sĩ Sergey Malyutin thiết kế theo yêu cầu của nữ mạnh thường quân Maria Tenisheva – người yêu nghệ thuật Nga. Malyutin cũng xây dựng cả một tổ hợp kiến trúc trong khu điền trang của bà.
Biệt thự Kalikin ở Galich
Xây dựng năm 1911, biệt thự của nhà sản xuất da Alexander Kalikin thể hiện sự hòa trộn giữa phong cách Nga và Art Nouveau. Đặc trưng với hoa văn thực vật và mái nhọn có sống lưng – tương tự như nhà ga Yaroslavsky ở Moscow.
Các terem ở Akhuny
Từ cuối thế kỷ 19, tầng lớp giàu có ở Penza đổ về vùng Akhuny xây biệt thự nghỉ dưỡng. Ba căn nhà của các thương nhân Osetrov, Zhuravlev và Ashanin còn tồn tại đến nay. Kiến trúc đặc trưng: nền đá, gác lửng, hiên mở và khung cửa sổ chạm khắc đối xứng. Từ thời Liên Xô, các công trình này thuộc khuôn viên viện điều dưỡng.
Nhà Luzhin ở Kimry
Lâu đài gỗ của gia đình thương nhân Luzhin từng nổi tiếng đến mức xuất hiện trên bưu thiếp cổ. Chủ nhân lấy cảm hứng từ một hình ảnh trong tạp chí kiến trúc – biệt thự Peschanka gần St. Petersburg, với các cửa sổ tròn lớn. Dù tòa nhà gốc không còn, nhưng ngày nay tại khu vực đó vẫn có một cửa hàng giày hoạt động trong phần còn sót lại của công trình.
