Khi nhắc đến nước Nga, bạn có thể hình dung ra tuyết trắng, kiến trúc củ hành nhiều màu sắc, hay những buổi trà chiều ấm áp bên samovar. Nhưng có một biểu tượng văn hóa tuy nhỏ mà đặc biệt – đó là khăn choàng Nga. Với người Nga, khăn không chỉ để giữ ấm hay che nắng, mà còn là phụ kiện thời trang gắn liền với truyền thống, tinh thần và đôi khi, cả… bản sắc vùng miền.
Nếu bạn đang chuẩn bị du học Nga hay đơn giản là đam mê tìm hiểu văn hóa Nga, hãy cùng khám phá 7 loại khăn choàng mang dấu ấn từng vùng đất – từ cao nguyên Caucasus đến vùng rừng lạnh phía Bắc.
Khăn lông dê Orenburg
Được dệt hoàn toàn bằng tay từ lông dê vùng Orenburg, loại khăn này nổi tiếng đến mức được xếp ngang hàng với búp bê Matryoshka và đàn balalaika – những biểu tượng không thể thiếu của nước Nga. Nhẹ tênh, mỏng manh nhưng lại đủ sức chống chọi với cái rét Siberia, những chiếc khăn này là kết quả của giống dê đặc biệt chỉ nuôi tại Orenburg, có lớp lông mịn, dai và cực kỳ ấm.
Tùy vào độ mảnh của sợi và độ tinh xảo của hoa văn, giá khăn có thể dao động khá lớn. Những chiếc khăn đẹp nhất thường được dệt thủ công hoàn toàn, thậm chí có pha thêm sợi tơ tằm để tăng độ mềm mại và sang trọng.
Khăn Pavlovsky Posad
Ra đời từ cuối thế kỷ 18 tại thị trấn Pavlovsky Posad, cách Moscow không xa, loại khăn này nổi bật bởi họa tiết rực rỡ: hoa hồng, thược dược to bản bung nở trên nền đen, đỏ hoặc trắng. Các mẫu khăn có bố cục đối xứng và hoa văn tiêu chuẩn, tạo nên nét nhận diện không thể nhầm lẫn.
Không chỉ đẹp, khăn Pavlovsky Posad còn có giá rất “học sinh – sinh viên”: khoảng 1.500–4.000 rub (~20–40 USD), dùng được nhiều năm, giữ ấm tốt, lại luôn thời trang. Ngoài len, ngày nay còn có phiên bản làm từ lụa và cotton để mặc mùa hè.
Khăn Kubachi
Tại ngôi làng Kubachi (Dagestan), phụ nữ vẫn giữ truyền thống đội khăn kaz màu trắng, thêu chỉ vàng. Khăn của thiếu nữ thường có hoa văn nhỏ và tua ngắn, còn khăn của phụ nữ đã lập gia đình thì hoa văn lớn hơn, tua dài hơn. Khăn cưới – gọi là lumkitab-kaz – đặc biệt hơn cả với tua viền ở cả hai đầu và ruy băng trang trí. Nét đẹp truyền thống còn thể hiện qua việc các bà mẹ thường truyền lại tua viền cho con gái, may lại lên khăn mới như một phần của hồi môn.
Khăn Gulmendo
Tại nhiều vùng thuộc Dagestan, loại khăn lụa in hoa này có nhiều tên gọi khác nhau như: gumeldi, gormendo, kalgai hay kelagai. Dù có tên gì, chúng đều mang nét đẹp tinh tế đến từ di sản văn hóa Iran và Azerbaijan – với hoa văn là hình bông hoa, cá hoặc chim muông.
Từ một vật dụng phổ biến, khăn gulmendo giờ đây đã trở thành di sản văn hóa chính thức của vùng núi này. Giá của một chiếc khăn bắt đầu từ khoảng 20.000 rub (~270 USD).
Khăn ren Vologda
Vologda – vùng đất nổi tiếng với nghệ thuật ren bobbin lace – có thể “biến” những sợi chỉ mỏng manh thành khăn choàng mang hoa văn như… sương giá trên cửa kính mùa đông. Các nghệ nhân nơi đây từng làm cả khăn ren có hình Lăng Lenin hay biểu tượng búa liềm dưới thời Xô Viết.
Ngày nay, khăn ren Vologda trở thành phụ kiện mỏng nhẹ cho những buổi dạo phố mát mẻ, hay những buổi tiệc tối đầy phong cách. Đẹp, tinh tế và mang đậm dấu ấn văn hóa thủ công Nga.
Khăn thêu vàng Torzhok
Tọa lạc ở vùng Tver, thị trấn Torzhok nhỏ bé lại sở hữu một truyền thống thêu vàng lộng lẫy. Từ thế kỷ 18, những chiếc khăn nơi đây đã được thêu tay tỉ mỉ với họa tiết hoa hồng và đường nét uốn lượn tinh xảo, từng được dùng cho trang phục dân tộc, quân phục nghi lễ và cả áo lễ trong nhà thờ.
Ngày nay, một chiếc khăn len thêu vàng thủ công có thể có giá trên 50.000 rub (~700 USD) – không chỉ là một món quà, mà còn là một tác phẩm nghệ thuật mang trong mình hơi thở của nước Nga xưa.
Khăn lụa Ossetia
Tại vùng Ossetia, phụ nữ đội loại khăn gọi là tsyllaye kayelmayerzayen – một chiếc khăn lụa dệt thủ công chứ không may hay đan. Khăn có màu sáng, nặng chỉ 100–200g nhưng lại che nắng cực tốt. Những chiếc khăn này thường được dệt kèm họa tiết dân gian, tạo nên nét đẹp tinh tế và độc đáo của phụ nữ Ossetia.
Quy trình làm khăn rất công phu nên giá không hề rẻ – dao động từ 20.000 đến 50.000 rub (~270–700 USD), nhưng mỗi chiếc khăn lại là một phần của văn hóa bản địa được dệt nên bằng tình yêu và sự kiên nhẫn.
