Du học Nga không chỉ mở ra cơ hội tiếp cận nền giáo dục tiên tiến mà còn giúp bạn có dịp tìm hiểu sâu sắc về những nhân vật xuất sắc đã góp phần làm nên lịch sử khoa học của đất nước này. Nếu bạn đang quan tâm đến học bổng Nga hay dự định du học Nga, thì việc khám phá các câu chuyện về những nữ nhà khoa học kiệt xuất trong lịch sử Nga sẽ là nguồn cảm hứng quý giá.
Dưới đây là danh sách 5 nữ nhà khoa học nổi bật nhất trong lịch sử khoa học Nga – những người đã để lại dấu ấn không thể phai mờ.
Zinaida Yermolyeva
Zinaida Vissarionovna Yermolyeva (1898-1974), một trong những người sáng lập ngành vi sinh vật học Nga, chọn nghề bác sĩ sau khi biết tin nhạc sĩ yêu thích Pyotr Tchaikovsky qua đời vì bệnh tả. Năm 1915, bà bắt đầu học y và tốt nghiệp Đại học Bang Donskoy năm 1921.
Năm 1922, trong đợt dịch tả, bà thực hiện một thí nghiệm liều lĩnh khi tự uống nước chứa vi khuẩn tả để nghiên cứu cách nhiễm bệnh, góp phần tạo ra tiêu chuẩn khử trùng nước hiện đại. Năm 1939, bà sang Afghanistan phát triển phương pháp chẩn đoán nhanh bệnh tả và thuốc chữa hiệu quả không chỉ cho tả mà còn sốt phát ban và bạch hầu.
Trong Thế chiến II, bà ngăn chặn dịch tả lan rộng tại Stalingrad, sản xuất thuốc bacteriophage và tiến hành tiêm chủng, khử trùng giếng nước. Thành tựu lớn nhất của Yermolyeva là phát triển kháng sinh Nga đầu tiên – crustosin, hiệu quả hơn cả penicillin của Howard Florey, người đã đặt cho bà biệt danh “Bà Penicillin”.
Sofia Kovalevskaya
Sofia Vasilyevna Kovalevskaya (1850-1891) là nữ giáo sư toán học đầu tiên trên thế giới và nữ nhà toán học đầu tiên ở Nga. Từ nhỏ, cô đã tiếp xúc với toán học khi tường phòng được dán bằng các trang ghi chú bài giảng về phép tính vi phân và tích phân. Vì phụ nữ không được học đại học ở Nga thời đó, Sofia kết hôn giả để sang Đức học, lấy bằng tiến sĩ triết học tại Đại học Göttingen năm 1874.
Sau khi chồng tự tử, cô trở thành giáo sư tại Đại học Stockholm, viết nhiều công trình quan trọng, trong đó có “Sự quay của vật thể cứng quanh một điểm cố định” năm 1888, mở rộng công trình của Euler và Lagrange.
Lina Stern
Lina Solomonovna Stern (1878-1968), người gốc Latvia, là nữ giáo sư đầu tiên tại Đại học Geneva và sau đó trở thành nữ học giả đầu tiên của Liên Xô khi được bổ nhiệm làm trưởng khoa Sinh lý học tại Đại học Y Moscow năm 1925.
Bà nghiên cứu cơ chế “hàng rào máu – não”, bảo vệ hệ thần kinh trung ương, phát triển thiết bị điện trị liệu tim và phương pháp điều trị sốc vết thương được ứng dụng rộng rãi trong chiến tranh. Năm 1947, bà đề xuất cách chữa viêm màng não lao bằng cách tiêm streptomycin trực tiếp vào dịch não tủy.
Mặc dù bị bắt năm 1949 trong vụ án Ủy ban chống Phát xít Do Thái, bà thoát án tử nhờ khẳng định còn nhiều việc khoa học chưa hoàn thành. Bà bị đày sang Kazakhstan vài năm trước khi trở lại Moscow tiếp tục công việc nghiên cứu.
Olga Ladyzhenskaya
Olga Alexandrovna Ladyzhenskaya (1922-2004) sinh ở vùng Kostroma, chịu ảnh hưởng từ cha – giáo viên toán học và cựu sĩ quan quân đội Nga hoàng. Dù bị kỳ thị vì cha bị thanh trừng, bà vẫn học thành công ở Đại học Moscow, nhận bằng tiến sĩ và trở thành giáo sư toán học tại Đại học Leningrad.
Bà là tác giả hơn 200 công trình nghiên cứu về phương trình vi phân, đặc biệt trong động lực học chất lỏng, giúp hiểu chuyển động của tàu thủy, tên lửa và dòng máu. Ngoài toán học, bà còn yêu thích văn hóa, là bạn của nhiều nhà văn hóa nổi tiếng, góp phần vào việc ghi chép lịch sử trong thời kỳ đàn áp.
Fatima Butaeva
Fatima Aslanbekovna Butaeva (1907-1992), xuất thân từ Ossetia, bắt đầu sự nghiệp dạy toán rồi làm việc tại Viện Kỹ thuật Điện toàn Liên Xô. Bà đồng phát minh bóng đèn huỳnh quang đầu tiên và nhận Giải thưởng Stalin hạng Hai năm 1951.
Cùng năm, Fatima và đồng nghiệp đăng ký sáng chế nguyên lý khuếch đại ánh sáng mới, ứng dụng trong laser hiện đại. Phát minh này vượt thời đại, được cấp bằng sáng chế chính thức tám năm sau đó và ghi danh trong Sổ đăng ký các phát hiện khoa học của Liên Xô.
