Nếu bạn đang du học Nga và hàng ngày di chuyển bằng tàu điện ngầm ở Moscow, rất có thể bạn đang bước qua một trong những kho báu nghệ thuật vĩ đại nhất mà chẳng hề hay biết. Với biệt danh “bảo tàng dưới lòng đất lớn nhất thế giới”, hệ thống metro của thủ đô nước Nga là nơi lưu giữ hàng trăm tác phẩm nghệ thuật công cộng tuyệt đẹp – đặc biệt là những bức tranh khảm (mosaic) tinh xảo đến từng chi tiết. Dưới đây là 10 bức tranh khảm ấn tượng nhất trong hệ thống tàu điện ngầm Moscow mà bạn nhất định nên dừng lại chiêm ngưỡng – tất nhiên là không phải vào giờ cao điểm!
Ga Biblioteka Imeni Lenina
Là một trong những nhà ga đầu tiên của metro Moscow, Biblioteka Imeni Lenina sở hữu một bức chân dung khảm khổng lồ của Lenin – lãnh tụ cách mạng và cũng là biểu tượng của thời kỳ Liên Xô. Mặc dù ga được khánh thành từ năm 1935, nhưng tác phẩm khảm này chỉ được hoàn thành sau đó 30 năm bởi nghệ sĩ Grigory Opryshko.
Ga Belorusskaya
Cũng do Opryshko sáng tác, 12 bức tranh khảm trên các vòm của ga Belorusskaya (tuyến Koltsevaya) tái hiện cuộc sống đời thường ở Belarus – một nước cộng hòa thuộc Liên Xô trước đây. Tác phẩm đã giành giải thưởng Stalin năm 1951. Một trong những bức tranh, có tên “Những cô gái thêu thùa”, từng có hình Stalin nhưng sau này được thay bằng huy chương “Cờ đỏ Lao động”.
Ga Mayakovskaya
Ga Mayakovskaya nổi tiếng là một trong những ga đẹp nhất thế giới với 34 bức khảm hình tròn gắn trên trần mái vòm, được sáng tác bởi họa sĩ hiện thực xã hội chủ nghĩa Alexander Deyneka. Bộ sưu tập mang tên “Bầu trời Liên Xô 24 giờ”, tái hiện những hình ảnh lý tưởng như máy bay lượn qua điện Kremlin, người nhảy cầu, lính dù…
Ga Novokuznetskaya
Ba trạm về phía nam Mayakovskaya là ga Novokuznetskaya – nơi bạn sẽ bắt gặp thêm nhiều tác phẩm khảm trần khác cũng của Deyneka. Được sáng tác vào năm 1941, các bức tranh tám cạnh này lấy cảm hứng từ công nghiệp hóa, với hình ảnh nhà máy, hàng không, thể thao và tiến bộ kỹ thuật.
Ga Novoslobodskaya
Tựa như bước vào thế giới cổ tích dưới nước, ga Novoslobodskaya nổi bật với các vòm khảm kính màu rực rỡ. Những bức tranh này được làm từ kính dùng cho nhà thờ Công giáo ở Riga, do nghệ sĩ Pavel Korin thiết kế. Ngoài các biểu tượng thiên nhiên và ngôi sao, còn có hình ảnh của các nhà khoa học, nghệ sĩ và nhạc công. Cuối nhà ga là tấm khảm lớn màu xanh cobalt với dòng chữ “Hòa bình cho toàn thế giới”, từng có hình Stalin nhưng sau đó được thay bằng đàn chim bồ câu.
Ga Komsomolskaya
Cũng do Korin thiết kế, ga Komsomolskaya là một trong những ga trung tâm lớn nhất Moscow, nối liền ba nhà ga đường sắt. Khai trương năm 1952, nhà ga này được trang trí bằng các bức khảm hoành tráng miêu tả những nhân vật anh hùng trong lịch sử Nga như các vị vua, tướng lĩnh và chiến thắng vẻ vang.
Ga Chekhovskaya
Hãy chờ tàu rời khỏi ga rồi ngắm nhìn bức khảm trên tường – nơi tái hiện 17 loại khoáng sản có màu từ thiên nhiên của nước Nga, từ đá lapis lazuli đến đá jasper. Các tác phẩm được làm theo kỹ thuật khảm Florence bởi cặp đôi nghệ sĩ Pyotr và Lyudmila Shorchev, lấy cảm hứng từ văn chương của nhà văn Anton Chekhov, người cũng được khắc họa tại lối ra của ga.
Ga Baumanskaya
Ga Baumanskaya được khai trương năm 1945 để vinh danh lòng dũng cảm của người dân Liên Xô trong Thế chiến II. Ban đầu có một bức tranh khảm với chân dung Lenin và Stalin, nhưng đến năm 1963 hình ảnh Stalin bị loại bỏ. Đặc biệt, trên lối đi tới thang cuốn có bức khảm “Vinh quang cho Hồng quân” được cho là có ẩn ba cây thánh giá Chính thống giáo.
Ga Dobryninskaya
Ở đầu thang cuốn của ga Dobryninskaya là một bộ ba tranh khảm lớn mô tả cảnh biểu tình với biểu ngữ. Khi ga được khai trương năm 1950, một biểu ngữ có in hình Stalin, nhưng sau năm 1961 đã được thay bằng Yuri Gagarin – người đầu tiên bay vào vũ trụ. Bên trong ga, bức phù điêu Stalin cũng bị tháo dỡ, thay thế bằng bức khảm màu xanh có tên “Bình minh kỷ nguyên vũ trụ”.
Ga Trubnaya
Dù mới được đưa vào sử dụng năm 2007, ga Trubnaya ở trung tâm Moscow vẫn mang đậm phong cách cổ điển với đá granite, đá cẩm thạch và đèn kiểu Art Nouveau. Điểm nhấn của ga là các bức tranh khảm kính màu mô tả những thành phố khác nhau của nước Nga, do nghệ sĩ nổi tiếng Zurab Tsereteli thực hiện. Đây là minh chứng cho việc nghệ thuật khảm vẫn tiếp tục sống động trong kiến trúc metro hiện đại – một trải nghiệm không thể bỏ lỡ nếu bạn đang học tập, nghiên cứu hoặc săn học bổng Nga tại thủ đô Moscow.
