Sau khi Liên Xô tan rã, không chỉ chính trị, mà cả thế giới truyền thông của nước Nga cũng bước sang một kỷ nguyên hoàn toàn mới. Từ những thiếu niên còn đeo khăn quàng đỏ ngày hôm qua, họ đã trở thành thế hệ trẻ đắm chìm trong những bữa tiệc rave, những xu hướng thời trang táo bạo, và cả những đề tài từng bị xem là cấm kỵ.
Trong bối cảnh đó, hàng loạt tạp chí ra đời – sặc sỡ, nổi loạn, chân thật, đôi khi đầy tranh cãi – nhưng chắc chắn, không thể thiếu trong văn hóa Nga những năm 90. Đặc biệt, nếu bạn đang tìm hiểu về du học Nga và muốn khám phá thế hệ từng trải qua giai đoạn chuyển mình dữ dội này, thì danh sách dưới đây là một cửa sổ nhỏ nhưng đầy sắc màu dẫn bạn về lại những năm tháng đó.
‘COOL’
Tạp chí teen đình đám đúng nghĩa, với phong cách viết gần gũi, trẻ trung, sử dụng tiếng lóng, hoàn toàn khác xa lối viết nghiêm nghị kiểu Xô Viết cũ. Teen Nga lúc đó lần đầu được tiếp cận âm nhạc quốc tế, cuộc sống của các ngôi sao và cả những chủ đề như tình yêu tuổi mới lớn. Không thể thiếu: những poster cỡ lớn dán tường và chuyên mục kết bạn qua thư tay – một “mạng xã hội” thời analog đích thực.
‘Cool Girl’
Từ 1997 đến 2006, các cô gái tuổi teen có “sân chơi riêng” với phiên bản nữ tính hơn của COOL. Ngoài nhạc và thần tượng, tạp chí còn nói về thời trang, trang điểm, những rung động đầu đời và các vấn đề tâm lý tuổi mới lớn – một cẩm nang tinh thần thực thụ cho thế hệ 8x, 9x Nga.
‘Molotok’ (Chiếc Búa)
Ra mắt năm 1999 và tồn tại gần một thập kỷ, Molotok cũng nhắm đến giới trẻ với chủ đề âm nhạc và các mối quan hệ. Nhưng khác biệt ở chỗ, tạp chí này dám đề cập đến những vấn đề “nặng đô” hơn như bạo lực học đường, bệnh nan y và nỗi cô đơn tuổi mới lớn. Chính vì sự thẳng thắn đó mà Molotok từng gây tranh cãi và được mệnh danh là “ấn phẩm scandal”.
‘Computerra’
Nếu bạn yêu thích công nghệ và định hướng theo học ngành IT khi du học Nga, hẳn sẽ thấy thích thú với “Computerra” – một trong những tạp chí công nghệ đầu tiên và có ảnh hưởng nhất giai đoạn 1992–2009. Khi Internet còn xa lạ, tạp chí này chính là chiếc bản đồ số cho hàng triệu người tự lắp ráp máy tính, săn tin về phần mềm mới và học hỏi kiến thức công nghệ bằng ngôn ngữ dễ hiểu.
‘Game.Exe’
Tạp chí trò chơi điện tử từng khiến game thủ Nga say mê từ năm 1996 đến 2006. Mỗi cây viết ở đây đều có “chất” riêng, khiến mỗi số báo không chỉ là thông tin mà còn là trải nghiệm đọc cá tính. Game.Exe được chuyền tay giữa các bạn trẻ đến mức rách bìa, mất trang – nhưng vẫn là “bảo vật” quý giá của thời đại game offline thống trị.
‘Matador’
Là bản in của chương trình truyền hình cùng tên, Matador (1993–1998) được ví như “tạp chí trí tuệ” đầu tiên của Nga thời hậu Xô Viết. Từ điện ảnh, âm nhạc đến thời trang, các bài viết đều được chắp bút bởi những nhà phê bình nổi tiếng. Dù chỉ xuất bản khoảng 30 số, nhưng chất lượng và gu thẩm mỹ của Matador vẫn khiến nó được nhớ mãi.
‘TV Park’
Tạp chí hướng dẫn xem TV đầu tiên của Nga – và từng là tạp chí có lượng phát hành cao nhất cả nước. Ngoài lịch chiếu truyền hình, TV Park còn có các bài phỏng vấn nghệ sĩ, tin tức phim ảnh và các chuyên mục giải trí châm biếm quảng cáo thời bấy giờ. Xuất bản từ 1994 đến tận 2013, TV Park là một phần tuổi thơ của hàng triệu gia đình Nga.
‘Fuzz’
Từ năm 1991 đến 2009, Fuzz là “kinh thánh” của cộng đồng yêu rock tại Nga. Ngoài bài viết, tạp chí còn tổ chức giải thưởng âm nhạc riêng để vinh danh các nghệ sĩ rock. Fuzz được xuất bản tại St. Petersburg và sự kiện trao giải của họ từng là điểm hẹn lớn của giới underground thời bấy giờ – một chi tiết thú vị nếu bạn muốn du học Nga tại thành phố này.
‘Don’t Sleep!’
Là người bạn đồng hành của thế hệ mê tiệc tùng và câu lạc bộ đêm. Từ năm 1994, Don’t Sleep! ghi lại mọi hoạt động về đêm của Moscow qua bài viết, phỏng vấn DJ, poster sự kiện, và ảnh chụp từ các buổi party. Tạp chí sống sót đến 2014 rồi chuyển sang hình thức online – một minh chứng cho tuổi thọ đáng nể của một ấn phẩm “ăn chơi có gu”.
‘Andrei’
Tạp chí nam giới đầu tiên tại Nga mang hơi hướng “Playboy”, ra đời ngay từ năm 1991 – khi Liên Xô vẫn còn tồn tại. Nhưng “Andrei” không chỉ là những bộ ảnh táo bạo, mà còn có văn học, phỏng vấn nhân vật nổi tiếng và các bài viết mang đậm phong cách nghệ thuật. Dù chỉ tồn tại ngắn ngủi trong thập niên 90, nhưng đây là tạp chí đã mở đường cho nhiều ấn phẩm nam giới khác sau này.
